กลุ่มการสนทนา :
กระดานสนทนา อบต.คูบัว
กระทู้ :
เลือกแฟคตอริ่งกับใครดี? เปรียบเทียบธนาคาร Non-bank และที่ปรึกษาจัดหาเงินทุนสำหรับ SME
สำหรับผู้ประกอบการที่มีลูกหนี้การค้าจากการขายสินค้าและบริการแบบเครดิต การเลือกแหล่งเงินทุนหมุนเวียนไม่ได้ขึ้นอยู่กับวงเงินที่ต้องการเพียงอย่างเดียว แต่ยังเกี่ยวข้องกับคุณภาพของลูกหนี้การค้า ความพร้อมของเอกสาร ระยะเวลาที่ต้องการรับเงิน และเงื่อนไขของผู้ให้บริการแต่ละแห่ง
ปัจจุบันธุรกิจสามารถพิจารณา สินเชื่อแฟคตอริ่ง ผ่านธนาคารพาณิชย์ บริษัทผู้ให้บริการทางการเงินที่ไม่ใช่ธนาคาร หรือ Non-bank รวมถึงใช้บริการที่ปรึกษาจัดหาเงินทุนเพื่อช่วยประเมินและคัดเลือกช่องทางที่เหมาะสม
อย่างไรก็ตาม ทั้งสามช่องทางไม่ได้ทำหน้าที่เหมือนกันทั้งหมด ธนาคารและบริษัทแฟคตอริ่งเป็นผู้พิจารณาวงเงินและให้บริการทางการเงินโดยตรง ส่วนที่ปรึกษาทำหน้าที่วิเคราะห์ความเหมาะสม เตรียมข้อมูล และประสานงานกับแหล่งเงินทุน โดยไม่ได้เป็นผู้มีอำนาจอนุมัติสินเชื่อแทนสถาบันการเงิน
การเข้าใจความแตกต่างนี้จึงเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญ เพราะผู้ประกอบการบางรายมี Invoice ที่มีคุณภาพ แต่เลือกช่องทางไม่ตรงกับเงื่อนไขของผู้ให้บริการ ขณะที่บางรายมีเอกสารครบถ้วนและสามารถติดต่อธนาคารได้โดยตรงโดยไม่จำเป็นต้องมีตัวกลาง
คำถามสำคัญจึงไม่ใช่เพียงว่า ผู้ให้บริการรายใดอนุมัติเร็วกว่า แต่คือผู้ให้บริการประเภทใดสามารถประเมินลักษณะธุรกิจและลูกหนี้การค้าของเราได้เหมาะสมที่สุด
ธนาคารพาณิชย์: เหมาะกับธุรกิจที่มีข้อมูลทางการเงินและประวัติการค้าชัดเจน
ธนาคารพาณิชย์เป็นหนึ่งในช่องทางหลักสำหรับผู้ประกอบการที่ต้องการใช้ บริการรับซื้อลูกหนี้การค้า โดยเฉพาะธุรกิจที่มีประวัติการดำเนินงานต่อเนื่อง มีงบการเงินและข้อมูลภาษีเป็นระบบ รวมถึงมีลูกค้าปลายทางเป็นองค์กรที่สามารถตรวจสอบสถานะทางการเงินได้
จุดเด่นของการติดต่อธนาคารคือกระบวนการพิจารณามีหลักเกณฑ์ชัดเจน มีระบบบริหารวงเงิน และสามารถเชื่อมโยงกับบริการทางการเงินอื่นที่ธุรกิจใช้อยู่แล้ว
ตัวอย่างเช่น K Factoring ของธนาคารกสิกรไทย ระบุคุณสมบัติของผู้ใช้บริการว่าเป็นนิติบุคคลที่ดำเนินกิจการมาไม่น้อยกว่า 3 ปี จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม และมีการขายสินค้าหรือบริการโดยให้เครดิตเทอมแก่ลูกหนี้การค้า
ธนาคารยังพิจารณาคุณภาพของลูกหนี้ปลายทางประกอบด้วย ไม่ได้ประเมินจากฐานะของผู้ขายเพียงฝ่ายเดียว
ข้อมูลดังกล่าวสะท้อนว่า แม้สินเชื่อแฟคตอริ่งจะใช้ลูกหนี้การค้าเป็นฐานสำคัญ แต่ธนาคารยังให้ความสำคัญกับความสามารถในการตรวจสอบธุรกรรมและความน่าเชื่อถือของกิจการ
ตัวอย่างเช่น บริษัทจำหน่ายอุปกรณ์อุตสาหกรรมที่ดำเนินงานมา 7 ปี มีงบการเงินต่อเนื่อง มีรายได้จากลูกค้าองค์กรหลายราย และสามารถแสดงประวัติการรับชำระย้อนหลังได้อย่างชัดเจน อาจเหมาะกับการเริ่มเปรียบเทียบข้อเสนอจากธนาคารที่มีผลิตภัณฑ์แฟคตอริ่งรองรับ
ข้อควรพิจารณาคือ หากกิจการยังมีเอกสารไม่ครบ หรือมีลักษณะการวางบิลที่แตกต่างจากธุรกิจทั่วไป อาจต้องใช้เวลาเพิ่มเติมในการอธิบายโครงสร้างธุรกรรม
อย่างไรก็ตาม ไม่ควรสรุปว่าธนาคารทุกแห่งใช้เวลานาน เพราะระยะเวลาพิจารณาขึ้นอยู่กับความพร้อมของข้อมูล ประเภทลูกหนี้ วงเงิน และขั้นตอนของแต่ละธนาคาร
Non-bank: ทางเลือกสำหรับธุรกิจที่ต้องการเปรียบเทียบเกณฑ์พิจารณาเพิ่มเติม
Non-bank ในบริบทนี้หมายถึงบริษัทผู้ให้บริการทางการเงินที่ไม่ใช่ธนาคารพาณิชย์ ซึ่งมีผลิตภัณฑ์รับซื้อลูกหนี้การค้าหรือสินเชื่อเพื่อธุรกิจตามขอบเขตการดำเนินงานของตน
ตัวอย่างผู้ประกอบธุรกิจที่ตรวจสอบได้คือ บริษัท ไอร่า แฟคตอริ่ง จำกัด (มหาชน) ซึ่งข้อมูลจากตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยระบุว่าดำเนินธุรกิจสินเชื่อแฟคตอริ่งหรือการรับซื้อลดลูกหนี้การค้า รวมถึงสินเชื่อสำหรับธุรกิจประเภทอื่น
การมีผู้ให้บริการกลุ่มนี้ทำให้ SME ไม่จำเป็นต้องจำกัดทางเลือกอยู่เฉพาะธนาคารที่ติดต่อเป็นประจำ
จุดที่น่าสนใจคือ Non-bank แต่ละแห่งอาจมีแนวทางประเมินธุรกรรมแตกต่างกัน บางแห่งอาจมีความเชี่ยวชาญด้านลูกหนี้องค์กรบางประเภท หรือมีขั้นตอนรับพิจารณาธุรกรรมที่เหมาะกับลักษณะการค้าของกิจการ
ตัวอย่างเช่น บริษัทผลิตชิ้นส่วนตามคำสั่งซื้อมีลูกค้ารายใหญ่เพียงไม่กี่ราย แต่มีการส่งมอบสินค้าและออก Invoice อย่างสม่ำเสมอ หากไม่เข้าเงื่อนไขของธนาคารแห่งหนึ่ง ก็อาจนำข้อมูลเดียวกันไปสอบถามผู้ให้บริการ Non-bank ที่รับพิจารณาลูกหนี้ประเภทดังกล่าวได้
อย่างไรก็ตาม คำว่า Non-bank ไม่ได้หมายความว่าผู้ให้บริการจะยืดหยุ่นกว่า อนุมัติเร็วกว่า หรือมีเกณฑ์ผ่อนปรนกว่าธนาคารเสมอไป
บางบริษัทอาจกำหนดวงเงินขั้นต่ำ มีข้อจำกัดเกี่ยวกับประเภทลูกหนี้ หรือไม่รับธุรกรรมที่มีข้อพิพาทและการตรวจรับงานซับซ้อน
ผู้ประกอบการจึงควรตรวจสอบว่า Non-bank รายที่สนใจรับซื้อ Invoice ประเภทใด มีเงื่อนไขกับลูกหนี้ปลายทางอย่างไร และมีรูปแบบสัญญาที่สอดคล้องกับการดำเนินธุรกิจหรือไม่
สิ่งสำคัญอีกประการหนึ่งคือ ไม่ควรตัดสินจากสัดส่วนเงินล่วงหน้าที่เสนอเพียงตัวเลขเดียว เพราะผู้ให้บริการที่ให้เงินล่วงหน้าสูงกว่าอาจมีต้นทุนหรือเงื่อนไขอื่นแตกต่างกัน
ที่ปรึกษาจัดหาเงินทุน: ช่วยเลือกช่องทาง แต่ไม่ใช่ผู้อนุมัติวงเงิน
สำหรับธุรกิจที่ยังไม่แน่ใจว่าควรติดต่อธนาคารหรือ Non-bank การใช้บริการที่ปรึกษาจัดหาเงินทุนอาจเป็นอีกทางเลือกหนึ่ง
บทบาทของที่ปรึกษาแตกต่างจากผู้ให้บริการแฟคตอริ่งโดยตรง เพราะหน้าที่หลักคือการประเมินข้อมูลของกิจการ วิเคราะห์ความเหมาะสมของลูกหนี้การค้า และช่วยจัดเตรียมข้อมูลเพื่อประกอบการพิจารณาของแหล่งเงินทุน
ตัวอย่างเช่น ธุรกิจรับเหมาระบบไฟฟ้ามี Invoice จากลูกค้าองค์กรหลายใบ แต่แต่ละใบมีเงื่อนไขการตรวจรับงานต่างกัน บางใบส่งมอบเสร็จแล้ว ขณะที่บางใบยังรอการอนุมัติจากฝ่ายจัดซื้อ
หากเจ้าของกิจการส่งเอกสารทั้งหมดให้ผู้ให้บริการหลายแห่งโดยไม่ได้แยกสถานะ อาจเกิดคำถามเพิ่มเติมหรือทำให้เสียเวลาในการพิจารณา
ที่ปรึกษาที่มีความรู้เกี่ยวกับธุรกรรมแฟคตอริ่งสามารถช่วยจัดลำดับว่า Invoice ใดมีข้อมูลพร้อมสำหรับการนำเสนอ และควรสอบถามผู้ให้บริการประเภทใดก่อน
นอกจากนี้ ยังสามารถช่วยให้เจ้าของกิจการเปรียบเทียบข้อเสนอจากหลายแหล่งเงินทุนบนสมมติฐานเดียวกัน แทนการตัดสินใจจากข้อความโฆษณาหรือข้อมูลที่เปรียบเทียบกันไม่ได้
แต่ผู้ประกอบการต้องเข้าใจว่า ที่ปรึกษาไม่มีอำนาจรับประกันผลอนุมัติ และไม่ควรเชื่อข้อเสนอที่ยืนยันว่าจะได้รับวงเงินแน่นอนโดยยังไม่มีการพิจารณาจากผู้ให้บริการตัวจริง
ก่อนใช้บริการควรตรวจสอบขอบเขตงาน ค่าบริการ เงื่อนไขการชำระเงิน และความสัมพันธ์ระหว่างที่ปรึกษากับแหล่งเงินทุนให้ชัดเจน
หากที่ปรึกษาได้รับค่าตอบแทนจากผู้ให้บริการด้วย ก็ควรเปิดเผยข้อมูลดังกล่าวเพื่อให้เจ้าของกิจการประเมินความเป็นกลางของคำแนะนำได้
เปรียบเทียบจากสถานการณ์ธุรกิจ ไม่ใช่ตัดสินจากประเภทผู้ให้บริการ
เพื่อให้เห็นความแตกต่างอย่างเป็นรูปธรรม สามารถพิจารณาธุรกิจสามลักษณะต่อไปนี้ ซึ่งเป็นสถานการณ์สมมติสำหรับการวิเคราะห์
กรณีแรก: บริษัทค้าส่งที่มีงบการเงินและประวัติลูกหนี้ชัดเจน
บริษัทจำหน่ายวัสดุอุตสาหกรรมดำเนินงานมา 8 ปี มีรายได้ต่อเนื่อง และขายสินค้าให้โรงงานหลายแห่งโดยให้เครดิตเทอม 60 วัน
บริษัทมีข้อมูลทางการเงินครบถ้วน และสามารถแสดงประวัติการชำระเงินของลูกค้ารายสำคัญได้
สำหรับกิจการลักษณะนี้ การเริ่มสอบถามธนาคารที่มีผลิตภัณฑ์แฟคตอริ่งอาจเป็นแนวทางที่มีเหตุผล เพราะข้อมูลส่วนใหญ่สอดคล้องกับการพิจารณาแบบเป็นระบบ
หากได้รับข้อเสนอแล้ว จึงสามารถนำเงื่อนไขไปเปรียบเทียบกับ Non-bank เพื่อดูว่าทางเลือกใดเหมาะสมกว่า
กรณีที่สอง: บริษัทผลิตตามคำสั่งซื้อที่มีรูปแบบวางบิลเฉพาะ
บริษัทผลิตชิ้นส่วนเครื่องจักรมีลูกค้าองค์กรเพียงสามราย แต่แต่ละรายสั่งซื้ออย่างต่อเนื่อง
การส่งมอบสินค้าแบ่งเป็นหลายงวด และ Invoice บางใบเชื่อมโยงกับเอกสารตรวจรับเฉพาะของลูกค้า
กิจการอาจต้องการผู้ให้บริการที่สามารถประเมินลักษณะธุรกรรมดังกล่าวได้ตรงจุด จึงควรสอบถามทั้งธนาคารและ Non-bank ที่มีประสบการณ์เกี่ยวกับลูกหนี้ประเภทนี้
การเลือกจากความสามารถในการรับพิจารณาธุรกรรมจริง อาจมีความสำคัญมากกว่าการเปรียบเทียบความเร็วที่โฆษณาไว้
กรณีที่สาม: บริษัทรับเหมาที่ไม่แน่ใจว่า Invoice ใดเหมาะกับแฟคตอริ่ง
บริษัทรับเหมามีลูกหนี้การค้า 5 ล้านบาท แต่ประกอบด้วยงานที่ตรวจรับแล้ว งานที่ยังรอเอกสาร และยอดที่อาจมีการหักค่าปรับ
ในกรณีนี้ ปัญหาแรกอาจไม่ใช่การเลือกธนาคารหรือ Non-bank แต่เป็นการแยกว่าลูกหนี้ส่วนใดมีความพร้อมเข้าสู่กระบวนการพิจารณา
หากกิจการไม่มีบุคลากรด้านการเงินที่สามารถวิเคราะห์เรื่องนี้ได้ การใช้ที่ปรึกษาช่วยจัดระบบข้อมูลก่อนติดต่อแหล่งเงินทุนอาจมีประโยชน์
ทั้งสามกรณีสะท้อนว่า ไม่มีช่องทางใดเหมาะกับธุรกิจทุกประเภท และการเลือกผู้ให้บริการควรเริ่มจากลักษณะธุรกรรมของกิจการเอง
ตัวอย่างเปรียบเทียบข้อเสนอ: เงินล่วงหน้าสูงกว่าอาจไม่ได้คุ้มกว่าเสมอไป
สมมติบริษัทแห่งหนึ่งมี Invoice มูลค่า 1,200,000 บาท เครดิตเทอม 60 วัน และต้องการเงินสดอย่างน้อย 950,000 บาทเพื่อรองรับคำสั่งซื้อรอบใหม่
บริษัทได้รับข้อเสนอสมมติสองรูปแบบ
ข้อเสนอ A ให้เงินล่วงหน้า 80% หรือ 960,000 บาท โดยมีต้นทุนรวมที่สมมติไว้ 22,000 บาท
ข้อเสนอ B ให้เงินล่วงหน้า 85% หรือ 1,020,000 บาท โดยมีต้นทุนรวมที่สมมติไว้ 32,000 บาท
เพื่อให้เปรียบเทียบได้ง่าย สมมติว่าต้นทุนทั้งหมดถูกหักจากเงินล่วงหน้าตั้งแต่ต้น
บริษัทจะได้รับเงินสุทธิจากข้อเสนอ A จำนวน 938,000 บาท และข้อเสนอ B จำนวน 988,000 บาท
เมื่อเปรียบเทียบกับความต้องการเงินสด 950,000 บาท ข้อเสนอ A ยังขาดเงินอีก 12,000 บาท ขณะที่ข้อเสนอ B มีเงินเพียงพอ แต่ต้องจ่ายต้นทุนสูงกว่า 10,000 บาท
หากบริษัทใช้ที่ปรึกษาและมีค่าบริการเพิ่มเติมอีก 10,000 บาท ต้นทุนรวมของการเลือกข้อเสนอ B ผ่านที่ปรึกษาจะเพิ่มขึ้นเป็น 42,000 บาท
ตัวเลขทั้งหมดเป็นเพียงตัวอย่างจำลอง ไม่ใช่อัตราหรือข้อเสนอจริงจากธนาคารหรือ Non-bank แห่งใด
ประเด็นที่ต้องการแสดงคือ ข้อเสนอที่มีต้นทุนต่ำที่สุดอาจไม่ตอบโจทย์ หากเงินสดสุทธิไม่เพียงพอต่อความต้องการของกิจการ ขณะเดียวกัน ข้อเสนอที่ให้เงินล่วงหน้าสูงกว่าก็ไม่จำเป็นต้องเป็นทางเลือกที่คุ้มค่าที่สุด
เจ้าของกิจการจึงควรเปรียบเทียบจำนวนเงินสุทธิ ต้นทุนทั้งหมด และเวลาที่คาดว่าจะได้รับเงินจริงควบคู่กัน
วิธีประเมินผู้ให้บริการให้ตรงกับความต้องการของธุรกิจ
การเปรียบเทียบผู้ให้บริการแฟคตอริ่งควรใช้ข้อมูลชุดเดียวกัน เพื่อให้ผลลัพธ์สะท้อนความแตกต่างของข้อเสนออย่างแท้จริง
เริ่มจากกำหนดมูลค่า Invoice รายชื่อลูกหนี้ เครดิตเทอม สถานะการส่งมอบ และจำนวนเงินที่กิจการต้องการใช้ให้ชัดเจน
จากนั้นสอบถามผู้ให้บริการแต่ละแห่งว่า สามารถรับพิจารณาลูกหนี้ประเภทนี้หรือไม่ วงเงินที่เสนอสัมพันธ์กับ Invoice อย่างไร และมีเงื่อนไขใดที่อาจกระทบการรับเงิน
สำหรับธนาคาร ควรตรวจสอบคุณสมบัติของกิจการและลูกหนี้ว่าตรงกับเกณฑ์ผลิตภัณฑ์หรือไม่
สำหรับ Non-bank ควรตรวจสอบขอบเขตธุรกิจ ประเภทลูกหนี้ที่รับพิจารณา และรายละเอียดสัญญาเป็นรายแห่ง
ส่วนการใช้ที่ปรึกษา ควรพิจารณาว่าค่าบริการที่จ่ายช่วยลดภาระการเตรียมข้อมูล เพิ่มทางเลือก หรือทำให้การเปรียบเทียบข้อเสนอมีประสิทธิภาพขึ้นเพียงใด
นอกจากนี้ ควรแยก ระยะเวลาพิจารณาวงเงินครั้งแรก ออกจาก ระยะเวลาจ่ายเงินสำหรับ Invoice หลังได้รับอนุมัติวงเงินแล้ว เพราะเป็นคนละขั้นตอน การเปรียบเทียบความเร็วโดยไม่แยกสองช่วงนี้อาจทำให้เข้าใจคลาดเคลื่อน
วิธีดังกล่าวช่วยให้การตัดสินใจไม่ได้ขึ้นอยู่กับความรู้สึกว่าผู้ให้บริการรายใดน่าสนใจกว่า แต่มีข้อมูลรองรับอย่างเป็นระบบ
ความน่าเชื่อถือของผู้ให้บริการสำคัญไม่แพ้เงื่อนไขทางการเงิน
ก่อนส่งเอกสารบริษัท งบการเงิน Statement หรือข้อมูลลูกหนี้การค้าให้บุคคลภายนอก ควรตรวจสอบตัวตนและสถานะของผู้ให้บริการทุกครั้ง
ผู้ประกอบการสามารถใช้ DBD DataWarehouse+ เพื่อตรวจสอบข้อมูลนิติบุคคลเบื้องต้น และตรวจสอบสถานะการกำกับดูแลหรือการอนุญาตจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องตามประเภทธุรกิจทางการเงินนั้น
อย่างไรก็ตาม การมีชื่ออยู่ในทะเบียนนิติบุคคลไม่ได้หมายความว่าได้รับอนุญาตให้ประกอบธุรกิจทางการเงินทุกประเภท
ในกรณีที่ติดต่อผ่านที่ปรึกษา ควรตรวจสอบเพิ่มเติมว่าบริษัทที่ปรึกษามีตัวตนจริง มีข้อตกลงการให้บริการเป็นลายลักษณ์อักษร และมีมาตรการรักษาความลับของข้อมูลลูกค้าอย่างเหมาะสม
การส่งข้อมูลลูกหนี้ให้บุคคลภายนอกควรคำนึงถึงข้อตกลงทางการค้าและข้อกำหนดด้านการคุ้มครองข้อมูลที่เกี่ยวข้องด้วย
ผู้ประกอบการไม่ควรชำระเงินล่วงหน้าให้บุคคลที่ไม่สามารถตรวจสอบตัวตนหรือไม่สามารถแสดงรายละเอียดค่าบริการได้อย่างชัดเจน
สรุป: เลือกผู้ให้บริการที่เหมาะกับโครงสร้างธุรกิจ ไม่ใช่เลือกจากคำโฆษณา
การเลือก สินเชื่อแฟคตอริ่ง หรือ บริการรับซื้อลูกหนี้การค้า ระหว่างธนาคาร Non-bank และที่ปรึกษาจัดหาเงินทุน ควรพิจารณาจากความพร้อมของกิจการและลักษณะลูกหนี้การค้าเป็นสำคัญ
ธุรกิจที่มีข้อมูลทางการเงินครบถ้วนและมีประวัติการค้าชัดเจนอาจเริ่มจากการเปรียบเทียบผลิตภัณฑ์ของธนาคาร ขณะที่กิจการที่มีธุรกรรมเฉพาะทางอาจได้รับประโยชน์จากการสอบถาม Non-bank ที่รับพิจารณาลูกหนี้ประเภทนั้น
ส่วนธุรกิจที่ยังไม่แน่ใจว่าจะจัดลำดับการติดต่อแหล่งเงินทุนอย่างไร อาจใช้ที่ปรึกษาเพื่อช่วยวิเคราะห์และเตรียมข้อมูลก่อนยื่นพิจารณา โดยต้องคำนึงถึงค่าบริการและความโปร่งใสประกอบด้วย
สิ่งสำคัญที่สุดคือไม่ควรเลือกผู้ให้บริการจากคำว่าอนุมัติเร็วหรือวงเงินสูงเพียงอย่างเดียว แต่ควรเปรียบเทียบความเหมาะสมของธุรกรรม เงินสดสุทธิที่จะได้รับ ต้นทุน และเงื่อนไขตามสัญญา
หากต้องการศึกษารายละเอียดเพิ่มเติมเกี่ยวกับการเปรียบเทียบข้อเสนอและการเลือกช่องทางสมัครที่สอดคล้องกับลูกหนี้การค้า สามารถอ่าน แนวทางเปรียบเทียบแฟคตอริ่งก่อนตัดสินใจสมัคร บนเว็บไซต์ EasyCashFlows เพื่อประกอบการประเมินทางเลือกด้านเงินทุนหมุนเวียนของธุรกิจอย่างรอบคอบ |